Hanımefendi: Şiirler

KALBİM ADIN İLE YANAR...

Mon, 26 May 2008 21:07:19 GMT

Bir öğrencimin şiiri.
Rabbim böyle gençlerin sayısını ve kalitesini artırsın. Âmin.

KALBİM ADIN İLE YANAR...

Günaydınım... Günümü aydın edenim...
Gözlerimi açınca Sen varsın yanı başımda
Seninle uyanmak ne güzel... karanlıklardan...
Yüzümde şükre vesile bir tebessüm olur,
Seninle başlayan her günün sabahında
Yüreğimi teslim ettiğim...
Yüreğimin sahibi...
Kalbimi Senden başkasına bırakmadın bu sabah da...
Kalbim Seninle dolu yine
Adın yüreğimde uyanmak ve adın ile inşirah bulmak
Beni hayata bağlayan Senin Sevdan...
Bana hayatı veren Sensin...
Hayatım Senin...
Her zerre gibi ben de Seninim...
Kalbim Seni anar...
Andıkça Sevdan ile yanar...
Sen ol demeseydin olmazdım
Var ettin varlığına aşikar eyledin
Sebeb-i varlığımı emir buyurduğun nimetlerle güzelleştirdin
Sen ki kulluğa layık gördün beni, emrin başım üstüne...!
Sen ki gel dedin bana... gelmem mi...
Sen ki lutfeyledin... bilmem mi...
Ben ki misafirinim bu dünya da, sahiplenmekten çekinmem mi...
Sen ki beni önemseyen, kendine kul eyleyen,
Sen ki yalvarışımı yakarışımı duymak isteyen Rabbul Alemin...
Ben ki lutfunla can bulan bir nefes,
Ben ki aczim ile şükrümle el açan kulunum!
Ellerim hep açık istemekte,
Varlığımı rızanın yollarına kurban eyle...!
Kalbim Seni anar...
Var edişinle var olan bedenimi tarifsiz bir huzur kaplar...
"Rüzgâr esmeyince dal sallanmaz, Allah demeyince kalp uyanmazmış"
Kalbim uyanır adını andıkça
Anmayan kalbin hali ne olur zifiri karanlıklarda
Seninle uyanır kalbler, seninle diri kalır bu bedenler...
Seninle kurtulur karanlıkların kuytusundan...
Anmazsam karanlık... Anmazsam Senden uzakta zulümdür dünya bana...
Karanlıkların kuytusunda bırakma Ya Rabbim...
Sensizlik zindanında mahkûm etme bizleri...
Adını anmayan kalbi neyleyim...
Bu yürek emanet bu bedene, Senden gayrisini doldurursa içine, emaneti nasıl teslim edeyim...
Kalbimi Senin ile atmaya... Seninle can bulup, Sana koşmaya aşikâr eyle bedenimi...
Varlığımı rızanın yollarına kurban eyle...
Kalbime her daim adını andır...
Her daim aşkın ile yandır Ya Rabbim...
Âmin

Sultan Hamid'in Ruhaniyeti'nden İstimdat

Mon, 12 May 2008 06:33:18 GMT

Sultan Hamid'in Ruhaniyeti'nden İstimdat

Rıza Tevfik Bölükbaşı

Nerdesin, şevketli Sultan Hamid Han,
Feryadım varır mı barigahına.
Ölüm uykusundan bir lahza uyan,
Şu nankör [milletin] bak günahına!

Tahkire yeltenen tac-ü tahtını,
Denedi bu millet kara bahtını,
Sınad-ı sillenin nerm ve sahtını,
Rahmet et sultanım suz-i âhına.

Tarihler ismini andığı zaman,
Sana hak verecek, hey koca Sultan.
Bizdik utanmadan iftira atan,
Asrın en siyasî Padişahına!

'Pâdişah hem zâlim, hem deli' dedik,
İhtilâle kıyam etmeli dedik,
Şeytan ne dediyse, biz 'beli' dedik,
Çalıştık fitnenin intibahına!

Divane sen değil, meğer bizmişiz!
Bir çürük ipliğe hülya dizmişiz!
Sade deli değil edepsizmişiz!
Tükürdük atalar kıblegâhına!

Sonra cinsi bozuk ahlakı fena,
Bir sürü türedi, girdi meydana.
Nerden çıktı bunca veled-i zina?
Yuh olsun bunların ham ervahına!

Bunlar halkı didik didik ettiler,
Katliama kadar sürüp gittiler,
Saçak öpmeyenler secde ettiler,
[Bir asi zabitin] pis külahına!

Bugün varsa yoksa [Enver ve Cemal],
Şöhretine herkes fuzulî dellal,
Alemi manada bak da ibret al,
Uğursuz talihin şu kemrahına!

Haddi yok, açlıkla derde girenin,
Sehpâ-yı kazâya boyun verenin,
Lânetle anılan cebâbirenin,
Bu, rahmet okuttu en küstâhına!

Çok kişiye şimdi vatan mezardır,
Herkesin belâdan nasîbi vardır,
Selâmetle eren pek bahtiyardır,
Bu şeb-i yeldânın sen sabahına!

Milliyet dâvâsı fıska büründü,
Ridâ-yi diyânet yerde süründü,
Türkün ruhu zorla âsi göründü,
Hem Peygamberine, hem Allâh'ına!

Sen hafiyelerle dem sürdün ancak,
Bunlar her tarafa kurdu salıncak,
Eli, yüzü kanlı bir sürü alçak,
Kemend attı dehrin mihr-u mâhına!

Bu itler nedense bana salmadı,
Bahalıydı başım kimse almadı,
Seyrandan başkaca iş de kalmadı,
Gurbet ellerinin bu seyyahına!

Hoş oldu cilvesi Cumhuriyetin,
Tadı kalmamıştı Meşrutiyetin,
Deccal'a dil çalan böyle milletin,
Bundan başka çare yok ıslahına!

Lâkin sen sultânım gavs-ı ekbersin,
Âhıretten bile himmet eylersin,
Çok çekti şu millet murada ersin,
Sefâat kıl şâhım mededhâhına!

Düzeltmeler:
"Harab büldânın" yerine "Bu şeb-i yeldânın" ifadesi olmalı.
"Şu nankör ... bak günahına" noktalı yere "milletin" gelmeli.
"... ... ... pis külâhına" noktalı yere "Bir asi zabitin" gelmeli.
"Bugün varsa yoksa ... ... ... " noktalı yere gelince:

Necip Fazıl Kısakürek:
"..."
"...Manzumenin Rıza Tevfik'e ait ve münteşir bulunduğu gerçekleşiyor. Fakat onu bize gönderen okuyucu, mısralardan birini yazdıktan sonra karalamış, eksik bırakmıştır. Onu takip eden mısralarsa belli başlı bir şahıstan bahsedildiğini açıkça gösterdiği için bunun kim olduğunu anlamak lazımdır. Eksik mısrayı takip eden kafiyelere ayrıca vezinde noksan kalan beş heceye göre bu İsim Mustafa Kemal olabilir. Fakat ayni esaslara yüzde yüz uygun olarak tek ve müşterek hüviyet ifadesiyle Enver ve Cemal de olabilir. Rıza Tevfik'in siyasî temayüllerini ve mücadele hedeflerini bilenlerce, birinci hüviyetle ikinciler arasında fark yoktur... Görülüyor ki, tam yüzde ellişer ihtimalle iki hüviyet kutbu üzerinde de temerküz edebilen bir ifade karşısındayız..."

"Yine manzumenin Rıza Tevfik'e ait olduğunu bilenlere başvuruyor ve şu cevabı alıyoruz:
-Kat'i olarak hatırımızda değil, fakat Enver ve Cemal olsa gerek... Zira Abdülhamid'in Ruhaniyetinden İstimdat isimli bir hücum manzumesinde hatıra ilk gelecek zümre İttihat ve Terakki, İlk gelecek isimler de Enver ve Cemal'dir. Mustafa Kemal'in Abdülhamid'le birinci planda bir alâkası olmamıştır."

"Bu yeni tahmin ve tefsir, karalanmış mısradaki ismin (Enver ve Cemal) olması ihtimalini biraz daha yükseltmiştir. Ondan evvelki mısralarsa, okuyucunun bize apaçık yazdığı gibi:
"Etek öpmeyenler secde ettiler
Bir asi zabitin pis külahına." şeklindedir.
Bu da Enver ve Cemal ihtimalini, Mustafa Kemal'den daha fazla hatıra getirmektedir. Zira Enver, tâbi olduğu padişaha karşı doğrudan doğruya isyan ve harekete geçmiş bir zabittir."

"Manzumenin aslını Rıza Tevfik'den öğrenmek istiyoruz. Kendisi müsbet ve menfi hiç bir şey söylemiyor; sadece manzumenin aslını gizliyor ve mahut isim, hakikatte ne olursa olsun, bizce tam bir meçhul halinde kalıyor.
"Fakat bütün bunların manzumenin ruhu ve bizim onu neşretmemizdeki maksat bakımından hiç bir kıymeti yok... Biz, yepyeni bir ideolocya ve dünya görüşünün bağlıları Büyük Doğu'cular, manzumeyi, esasen fâni şahıslar üstü ruh ve manasıyle ele alacağız. Bunun için de, okuyucunun sildiği kelimeleri, zaten tam tahkik edemediğimiz için noktalıyoruz! "Bir asi zabitin" kelimelerini de, kendi elimizle silerek, herhangi müşahhas bir ifadeye kimsenin takılmasını istemiyerek, davaya mücerret ve sembolik bir eda vererek bilhassa askerleri ve zabitleri tenzih fikrini güderek, noktalarla gösteriyoruz. Yani, noktalarla gösterdiğimiz iki eksik mısradan birini okuyucu silmiştir, öbürünü de biz. Maksadımız da, davayı küçük şahıs planından çıkarıp büyük tarihî, içtimaî, ruhî, ahlâkî teşhis planına intikal ettirmek, böylece şu veya bu şahısla doğrudan doğruya hiçbir alâkamız olmadığını göstermektedir. Her şey, manzumenin bütünündeki ruh ve manadadır."
"..."

KAYNAK:
Necip Fazıl Kısakürek'in Müdafalarım isimli eserinde, "Türklüğe Hakaret Davası" başlığı altında.
(Bu şiiri yayınladığı için mahkum olmuştu. Bu da onun müdafaasını içeriyor.) Düzeltme kısmı Alıntı'dır.

Eğer Bir Gün

Sun, 20 Apr 2008 19:55:06 GMT

EĞER BİR GÜN PEYGAMBER EFENDİMİZ ZİYARETİNİZE GELSE

Eğer bir gün Peygamber Efendimiz ziyaretinize gelse;
Yalnızca birkaç günlüğüne aniden çalsa kapınızı,
Merak ediyorum neler yapacağınızı..
Biliyorum ama…

Böylesine şerefli bir konuğa açacağınız en güzel odanızı,
O'na sunacağınız yemeklerin en iyisi olacağını,
Ve inandırmaya çalışacağınızı,
O'nu evinizde görüyor olmaktan mutluluk duyacağınızı,
Gerçekten evinizde O'na hizmet etmekten alacağınız hazzı...
Fakat söyleyin bana;
Efendimizi evinize doğru gelirken gördüğünüzde, O'nu kapıda mı karşılayacaksınız?
Yoksa O'nu içeri almadan önce, aceleyle, bazı dergileri, gazeteleri çarçabuk saklayıp yerine Kur'an’ı mı koyacaksınız?
Peki, hâlâ Amerikan filmlerini seyredecek misiniz televizyonda?
Yoksa kapatmaya mı koşacaksınız aceleyle, O size kızmadan önce?
Kim bilir? Belki de ağzınızdan hiç çıkmamış olmasını mı dilerdiniz,
Hatırlayamadığınız en son çirkin kelimeyi...
Peki ya dünyalık müziğinizi, kasetlerinizi de saklayacak mısınız?
Ve bunun yerine ortalığa, kitaplığınızın raflarında tozlanmış, hadis kitaplarını mı çıkaracaksınız?
Hemence içeriye girmesine izin verecek misiniz?
Yoksa telaşla ne yapayım diyerek, sağa sola mı koşturacaksınız?

Merak ediyorum…
Eğer Peygamber Efendimiz, birkaç günlüğüne sizinle birlikte yaşasa, yapmaya devam edecek misiniz, her zaman yaptığınız şeyleri?
Ailenizdeki sohbetler eski halini koruyacak mı?
Her yemekten sonra sofra duası etmeyi, yine zor mu bulacaksınız?
Hiç yüzünüzü asmadan, oflayıp puflamadan, her vakit namazınızı kılacak mısınız?
Ya sabah namazı için, sıcacık yatağınızdan, erkenden fırlayacak mısınız?
Peki ya yine mırıldanacak mısınız, her zaman söylediğiniz şarkıları?
Ve okuyacak mısınız, her zaman okuduğunuz kitapları?
Peki bilmesine izin verecek misiniz, aklınızın ve ruhunuzun beslendiği şeyleri?
Yoksa hiç bilmemesini mi isterdiniz?

Şöyle diyelim ya da:
Gideceğiniz her yere götürebilecek misiniz Peygamber Efendimizi de?
Yoksa birkaç günlüğüne değişecek mi planlarınız?
Tanıştırmaktan onur duyacak mısınız en yakın arkadaşınızı O'nunla?
Yoksa hiç karşılaşmamalarını mı umardınız, Peygamber Efendimizin ziyareti bitene dek birbirleriyle?

Şimdi söyleyin açık yüreklilikle…
Onun kalmasını ister misiniz sizinle? Sonsuza dek… Hep birlikte...
Yoksa rahat bir nefes mi alacaksınız, ziyareti bitip gittiğinde?

Gerçekten bilmek ilgi çekici olabilir değil mi? Bilmek ve düşünmek…
Eğer bir gün Peygamber Efendimiz ziyaretimize gelse yapacağımız şeyleri...

Eğer bir gün Peygamber Efendimiz ziyaretimize gelse, yalnızca birkaç günlüğüne aniden çalsa kapımızı… Merak ediyorum neler yapacağımızı...

Ziya Paşa'nın Terkib-i Bendinden Seçmeler

Sun, 20 Apr 2008 10:57:09 GMT

Terkîb-i Bend'den Seçmeler
Ziya Paşa
Bir katre içen çeşme-i pür-hûn-ı fenâdan Başın alamaz bir dahi bârân-ı belâdan	Her şahsı harîm-i Hakk'a mahrem mi sanırsın Her tâc giyen çulsuzu Edhem mi sanırsın
Çeşme-i pür-hûn-ı fenâdan: Faniliğin kanlı çeşmesi	Harîm-i Hakk: Hakk'ın dokunulmaz kıdığı

Âsûde olam dersen eger gelme cihâne Meydâne düşen kurtulamaz seng-i kazâdan	Dehri arasan binde bir âdem bulamazsın Âdem görünen harları âdem mi sanırsın
Seng-i kazâ: Kaza oku/taşı	.

Sâbit-kadem ol merkez-i me'mûn-ı rızâda Vâreste olup dâire-i havf u recâdan	Çok mukbili gördüm ki güler içi kan ağlar Handân görünen herkesi hurrem mi sanırsın
Merkez-i me'mûn-ı rızâ: Hoşnutluğun emin merkezi	Mukbili: mutlu Handân: gülen Hurrem: sevinçli

Dursun kef-i hükmünde terâzû-yı adâlet Havfin var ise mahkeme-i rûz-ı cezâdan	Bil illeti kıl sonra müdâvâta tasaddî Her merhemi her yâreye merhem mi sanırsın
.	Müdâvât: devâ arama Tasaddî: girişme

Bî baht olanın bağına bir katresi düşmez Bârân yerine dürr ü güher yağsa semâdan	Kibre ne sebeb yoksa vezîrim deyû gerçek Sen kendini düstûr-ı mükerrem mi sanırsın
.	Düstûr-ı mükerrem: sadrâzam

Erbâb-ı kemâli çekemez nâkıs olanlar Rencîde olur dîde-i huffâş ziyâdan	Ey müftehir-i devlet-i yek-rûze-i dünyâ Dünyâ sana mahsûs u müsellem mi sanırsın
Rencîde: incinme/kamaşma Dîde-i huffâş: yarasa gözü	Müftehir-i devlet-i yek-rûze-i dünyâ: dünyanın geçici nimetiyle iftihar eden

Her âkile bir dert bu âlemde mukarrer Râhat yaşamış var mı gürûh-ı ukalâdan	Hâlî ne zaman kaldı cihân ehl-i tama'dan Sen zâtını bu âleme elzem mi sanırsın
.	Ehl-i tama': aç gözlü

Hall etmediler bu lûgazın sırrını kimse Bin kâfile geçti hükemâdan fudelâdan	En ummadığın keşf eder esrâr-ı derûnın Sen herkesi kör âlemi sersem mi sanırsın
.	.

Kıl san'at-ı üstâd'ı tahayyürle temâşâ Dem urma eger ârif isen çün ü çerâdan	Bir gün gelecek sen de perîşân olacaksın Ey gonca bu bu cem'iyyeti her dem mi sanırsın
Tahayyür: hayret Çün ü çerâ: Nasıl ve niçin	.

İdrâk-î me'âlî bu küçük akla gerekmez Zîrâ bu terâzû o kadar sıkleti çekmez.	Nâ-merd olayım çarha eger minnet edersem Cevrinle senin ben keder etsem mi sanırsın
İdrâk-î me'âlî: Yüce olanı kavrama	.
	Allâh'a tevekkül edenin yâveri Hakk'dır Nâ-şâd gönül bir gün olur şâd olacakdır.



Dehrin ne safâ var acabâ sîm ü zerinde İnsân bırakır hepsini hîn-i seferinde	Pek rengine aldanma felek eski felekdir Zîrâ feleğin meşreb-i nâ-sâz-ı dönekdir
Sîm ü zer: gümüş ve altın Hîn-i sefer: sefer esnası/anı	Nâ-sâz: uygunsuz

Bir reng-i vefâ var mı nazar kıl şu sipihrin Ne leyl ü nehârında ne şems ü kamerinde	Yâ bister-i kemhâda yâ vîrânede cân ver Çün bây ü gedâ hâke berâber girecekdir
Sipihrin: dünya, felek	Bister-i kemhâ: ipeklli yatak Bây ü gedâ: zengin ve fakir

Seyr etdi havâ üzre denür taht-ı Süleymân Ol saltanatın yeller eser şimdi yerinde	Allâh'a sığın şahs-ı halîmin gazabından Zîrâ yumuşak huylu atın çiftesi pekdir
.	Halîm: yumuşak huylu

Hürr olmak ister isen olma cihânın Zevkinde safâsında gamında kederinde	Yakdı nice cânlar o nezâketle tebessüm Şîrin dahî kasd etmesi câna gülerekdir
.	Şîr: aslan

Cânân gide rindân dağıla mey ola rîzân Böyle gecenin hayr umulur mu seherinde	Bed-asla necâbet mi verir hiç üniforma Zer-dûz pâlân ursan eşek yine eşekdir
Rindân: kalender Rîzân: saçılmış	Bed-asl: soyu kötü Necâbet: soyluluk Zer-dûz pâlân: altın sırmalı eger

Hayr umma eger sadr-ı cihân olsa da bi'l-farz Her kim ki hasâset ola ırk u güherinde	Bed-mâye olan anlaşılır meclîs-i meyde İşret güher-i âdemi temyîze mihekkdir
Hasâset: alçaklık, cimrilik Güher: öz, cevher, soy	Bed-mâye: mayası bozuk İşret: içki meclisi Güher-i âdem: insan mayası

Yıldız arayup gökde nice turfa müneccim Gaflet ile görmez kuyuyu reh-güzerinde	Nush ile yola gelmeyeni etmeli tekdîr Tekdîr ile uslanmayanın hakkı kötekdir
Turfa: tuhaf Reh-güzer: Geçilecek yol	Tekdîr: azarlama

Anlar ki verir lâf ile dünyâya nizâmât Bin türlü teseyyüb bulunur hânelerinde	Nâ-dânlar eder sohbet-i nâ-dânla telezzüz Dîvânelerin hem-demi dîvâne gerekdir
Teseyyüb: tembellik	Nâ-dân: cahil

Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde	Afv ile mübeşşer midir ashâb-ı merâtib Kânûn-ı cezâ âcize mi hâs demekdir
.	.

Ben her ne kadar gördüm ise ba'zı mazarrât Sâbit-kademim yine bu re'yin üzerinde	Milyonla çalan mesned-i izzetde ser-efrâz Bir kaç guruşu mürtekibin câyı kürekdir
.	Mesned-i izzet: şeref makamı Ser-efrâz: başı yüksek Cây: yer(ceza)

İnsâna sadâkat yakışır görse de ikrâh Yardımcısıdır doğruların Hazret-i Allâh.	Îmân ile dîn akçedir erbâb-ı ğınâda Nâmûs u hamiyyet sözü kaldı fukarâda.
.	Erbâb-ı ğınâ: zenginler Hamiyyet: şeref/haysiyet



Gadr ede re'âyâsına vâlî-yi eyâlet Dünyâda vü ukbâda ne zillet ne rezâlet	İkbâl içün ahbâbı si'âyet yeni çıkdı Bilmez idik evvel bu dirâyet yeni çıkdı
Gadr : zulüm	Si'âyet: dedi-kodu Dirâyet: anlayış/kavram

Lâyık mıdır insân olana vakt-i kazâda Hak zâhir iken bâtıl içün hükmü imâlet	Sirkat çoğalıp lafz-ı sadâkat modalandı Nâmûs tamâm oldu hamiyyet yeni çıkdı
Vakt-i kazâ: takdir olunanın gerçekleşmesi İmâlet: meyletme	Hamiyyet: şeref/haysiyet

Kâdı ola da'vâcı vü muhzır dahî şâhid Ol mahkemenin hükmüne derler mi adâlet	Düşmanlara ahbâbını zemm oldu zarâfet Dil-dârdan ağyâra şikayet yeni çıkdı
Muhzır: mübaşir	Dil-dâr: sevgili Ağyâr: yabancı

Ey mürtekib-i har bu ne zillet ki çekersin Bir kaç guruşa müddet-i ömrünce hacâlet	Sâdıkları tahkîr ile red kâ'ide oldu Hırsızlara ikrâm ü inâyet yeni çıkdı
Mürtekib-i har: eşeklik eden Hacâlet: utanma	İnâyet: iyilik

La'net ola ol mâle ki tahsîline anın Yâ dîn ola yâ ırz u yâ nâmûs ola âlet	Hak söyleyen evvel dahî menfûr idi gerçi Hâinlere ammâ ki ri'âyet yeni çıkdı
.	Ri'âyet: uymak

Âdem olanın hayr olur âdemlere kasdı İnsânlığa insânda budur işte delâlet	Evrâk ile i'lân olunur cümle nizâmât Elfâz ile terfîh-i ra'iyyet yeni çıkdı
.	Terfîh-i ra'iyyet: halka refah verme

İnsân ana derler ki ede kalb-i rakîki Âlâm-ı benî nev'î ile kesb-i melâlet	Âciz olanın ketm olunur hakk-ı sarîhi Mahmîleri her yerde himâyet yeni çıkdı
Kalb-i rakîk: ince/yufka yürekli Âlâm-ı benî nev'î: aynı cinslerin elemleri Kesb-i melâlet: üzüntü kazanma	Mahmî: himaye gören Himâyet: koruma

Âdem ana derler ki garazdan ola sâlim Nefsinde dahî eyleye icrâ-yı adâlet	İsnâd-ı ta'assub olunur merd-i ğayûra Dinsizlere tevcîh-i reviyyet yeni çıkdı
.	İsnâd-ı ta'assub: yobazlık suçlaması Merd-i ğayûr: gayretli kişi Tevcîh-i reviyyet: işleri yöneltme

Sâdık görünür kisvede erbâb-ı hiyânet Mürşid sanılır vehlede ashâb-ı dalâlet	İslâm imiş devlete pâ-bend-i terakkî Evvel yoğ idi iş bu rivâyet yeni çıkdı
Vehle: bir an	Pâ-bend-i terakkî: ilerlemenin ayak bağı

Ekser kişinin sûretine sîreti uymaz Yâ Rab bu ne hikmetdir İlâhî bu ne hâlet	Milliyyeti nisyân ederek her işimizde Efkâr-ı frenke teba'iyyet yeni çıkdı
.	.

Ümmîd-i vefâ eyleme her şahs-ı dağalde Çok hâcıların çıkdı haçı zîr-i bağalde.	Eyvâh bu bâzîçede bizler yine yandık Zîrâ ki ziyân ortada bilmem ne kazandık.
Dağal: hile yapan Zîr-i bağal: koltuk altı	Bâzîçede eğlence/oyun

Es'ad Erbîlî ve Elmalılı Hamdi Yazır

Sun, 20 Apr 2008 10:52:45 GMT

Dîvân-ı Es'âd'dan Seçmeler
M.Es'ad Erbîlî
Tecellâ-yı cemâlinden habîbim nev-bahâr âteş Gül âteş bülbül âteş sünbül âteş hâk ü hâr âteş	Ne yerden kâryân-ı gam göçer olsa konar bende Belâ râhında şimdi bir mu'ayyen menzil oldum ben
nev-bahâr: ilkbahar hâk ü hâr: toprak ve diken	kâryân-ı gam: gam kervanları

Şuâ-ı âfitabındır yakan bi'l-cümle uşşâkı Dil âteş sîne âteş hem dü çeşm-i eşk-bâr âteş	Esîr-i dest-i hicrânım garîb-i külbe-i ahzân Ne derd-i hicre cân verdim ne yâre vâsıl oldum ben
Şuâ-ı âfitab: güzelliğin ışığı dü çeşm-i eşk-bâr: ağlayan iki göz	Esîr-i dest-i hicrân: Ayrılık elinin esiri garîb-i külbe-i ahzân: hüzün kulubesinin garibi

Hayâl-i şem'-i rûyinle aceb mi yansa cân u dîl Nigârım gel de gör kalbimde âteş âh u zâr âteş	Lebin devrinde feryâd eylesem ney gibi hoş ammâ Ne bir dem nâlesiz kaldım ne vasla nâil oldum ben
şem'-i rûy: yüzün özlemi Nigârım: Sevgili âh u zâr: inleme ve ağlama	devr: kıvrım

Ne mümkün bunca âteşle şehîd-i ışkı gasl etmek Ceset âteş kefen âteş hem âb-ı hoş-güvâr âteş	Siyeh bahtım eğilmiş kâmetim hâl-i perişânım Gören ârif bilir kim müblelâ-yı kâkül oldum ben
âb-ı hoş-güvâr: su	Siyeh baht: kara baht

Ben el çektim safâ-yı hâtır u ârâm-ı cânımdan Safâ âteş cefâ âteş firâr âteş karâr âteş	Refîk-ı derd-i gamdan başka sormaz kimse ahvâlim O günden kim tarîk-ı ehl-i ışka dâhil oldum ben
safâ-yı hâtır: gönlün şenlenmesi ârâm-ı cân: canın dinlenmesi	Refîk-ı derd-i gam: gam ve derd arkadaşı

Ne yapsam bu dil-i mahzûnu mesrûr eylemem şâhım Gam âteş gam-güsâr âteş temennâ-yı mesâr âteş	Görünce rehzen-i gamzen sülûk-i râhdan kaldım Ne evsat hâletin buldum ne pîr-i kâmil oldum ben
mesrûr: sevinen gam-güsâr: teselli veren temennâ-yı mesâr: sevinme isteği	rehzen-i gamze: yol kesici gamze

Ümid-i âfiyet besler mi Es'âd yârdan hâşâ Saçar oldukça gözden ol nigâr-ı gül-i zâr âteş	Gam-ı sevdâ elinden ben de şaştım Es'ad'a zirâ Ne Mecnun gibi la ya'kıl ne de bir âkıl oldum ben
nigâr-ı gül-i zâr: gül yanaklı sevgili	Gam-ı sevdâ: aşk üzüntüsü



Leblerin söyler civânım gonca-i râ'nâ nedir Gözlerin eyler işaret nergis-i şehlâ nedir	Min hecrike yâ munyetî innî lealîlu Ve'd-dem'u mine'l-ayni ile'l-haddi yesîlu
Leb: dudak gonca-i râ'nâ: güzel gonca nergis-i şehlâ: şehla bakış	Ayrılığından ey arzum, ben gerçekten hastayım Gözyaşı gözden yanağa akar

Aslını ta'rîf için kîl u makâle yok lüzum Kâkülün teşrîh ederken anber-i sârâ nedir	Tellâhi lekad âsereke'llahu aleynâ An na'tike yâ Yûsufu innî lekelîlu
teşrîh: yayılmak anber-i sârâ: anber kokusu	Allâh'a yemin olsun ki Allâh seni bize üstün kıldı Senin methinde ey Yûsuf ben gerçekten körüm

Sâid-i sîmîndir ancak mâye-i îş u neşât Mey nedir mînâ nedir sâgar nedir sahbâ nedir	Derdinle zebun olduğumu gizlemek olmaz El-kâlu mine'l-bâli ale'l-hâli delîlu
Sâid-i sîmîn: gümüş kol mâye-i îş u neşât: yaşama ve yaşama sevinci mey: içki mînâ: içki şişesi sâgar: kadeh sahbâ: şarab	Derdinle vurgun olduğumu gizleyemem Kalpten gelen söz hale delildir

Bâde-i ışkınla ser-mest olduğum günden beri Bilmenem âlem nedir dünyâ nedir ukbâ nedir	Etsen nola bu bîmâra terahhum El-kalbu esîrun leke ve'r-rûhu dahîlu
Bâde-i ışk: aşk şarabı ser-mest: sarhoş	Bu hastaya merhamet etsen ne olur Kalb senin esirindir ruh ise sana sığınır

Fikr-i ferdâ-yı cihândan sînemi sâf eyledim Gam nedir şâdî nedir illet nedir sevdâ nedir	Vaktâ ki gelür hâtıra ol gözleri âhû Er-râhatu testevhişü ve'l-mevtu temîlu
Fikr-i ferdâ: yarın olacak düşüncesi şâdî : sevinç	Ahu gözler ne zaman hatıra gelse Rahat kaçar, ölüme meyledilir

Gördün elbet giryemi duydun muhakkak nâlemi Ey peri-rû ey melek-hû bunca istiğnâ nedir	Kesmem beni öldürsen eğer vaslın ümîdin Es-sabru cemîlun ve ile'n-nasri sebîlu
girye: gözyaşı nâle: feryad peri-rû: peri yüzlü melek-hû: melek huylu istiğnâ: nazlanma	Beni öldürsen bile kavuşma ümidimi kesmem Sabır güzeldir ve başarının yoludur

Dergehi pîr-i muğânda hâk-i pay ol Es'adâ Ol zamân anlarsın ancak rütbe-i bâlâ nedir	Es'ad gibi sevdaya uyup çöllere düşmem Allâhu kerîmun samedun ni'me vekîlu
pîr-i muğân: en eski meyhaneci hâk-i pay: ayak toprağı rütbe-i bâlâ: yüksek rütbe	Esad gibi sevdaya uyup çöllere girmem Allâh cömerttir, ihtiyaç duyulandır, ne güzel vekildir

Elmalılı Hamdi Yazır'ın, M. Es'ad Erbîlî'nin şiirlerine Tahmîsleri
(Yalnız Tahmise açıklama yazıldı, asıl metne ise açıklama yukarıda)
Lâha lî tayfa serâ fi'l-kevni min tilkâ bedr Aşk ez-ceybem girift u goft hâzâ edr Sormam artık pîre sâki gâye-i ma'nâ nedir		Dizdim yine müjgânlarıma bir sürü lü'lü Geldim derine ey gözümün nûru dahîlu Rahm eyle de bir gönlüme bak derd ile memlu
	Leblerin söyler civânım gonca-i râ'nâ nedir Gözlerin eyler işaret nergis-i şehlâ nedir		Min hecrike yâ munyetî innî lealîlu Ve'd-dem'u mine'l-ayni ile'l-haddi yesîlu
Ay yüzlü yüzünden kainatta bana nehir coşkunluğu geliyor Aşk gönlümü tuttu ve dedi ki "Ey ben bilirim diyen" Saki, artık mananın gayesi ne diye şeyhe sormam		Kirpiklerime bir sürü inci dizdim Kapına geldim girmek için ey gözümün nuru Acı da gönlüme bir bak, dertle dolu

Nefha-i ünsünle âbâd oldu bin me'vâ-yı bûm Muztarib zülfünde lâkin Mısr u Hindistan u Rûm Düştü bir gamzenle Hind u Çîne erbâb-ı rüsûn		Ey hâk-i derin kıblegâh-i pîr ü tüvânâ Ya'kûb gibi kan döküyor dîde-i bînâ Düştüm çeh-i hicrâna Hudâ âlim u dânâ
	Aslını ta'rîf için kîl u makâle yok lüzum Kâkülün teşrîh ederken anber-i sârâ nedir		Tellâhi lekad âsereke'llahu aleynâ An na'tike yâ Yûsufu innî lekelîlu
Sıcak üfürüğünle bin baykuş yuvası abad oldu Fakat Mısır, Hindistan ve Rum senin zülfünde ızdırablı Bir gamzenle sûret tutkunları Hind ve Çin'e düştü		Ey ayağının tozu genç-ihtiyar herkesin kıblesi olan Yakub gibi kan döküyor, gören göz Allâh biliyor ya ayrılık kuyusuna düştüm

Şöyle bir raks eylesen versen de bezme inzıbât Dîde Sînâ-gâh u sinem olsa dâru'l-inbisât Sen tecellî neşr etsen ben de etsem iltifât		Ol kâkül-i müşkîn ile ol zülf-i semen-bû Ol gamze-i câdû ile ol çeşm-i cefâ-cû Ey dîde-i ter hû diyerek hû diyerek hû
	Sâid-i sîmîndir ancak mâye-i îş u neşât Mey nedir mînâ nedir sâgar nedir sahbâ nedir		Vaktâ ki gelür hâtıra ol gözleri âhû Er-râhatu testevhişü ve'l-mevtu temîlu
Şöyle bir sema etsen meclisi düzenleyip de Gözler Sina'dakini seyreylese gönlüm şenlense Sen tecelli yaysan ben de sana baksam		O kakülü misk kokulu, zülfü yasemin O büyülü gamzeli, etkili bakışlı Hu hu diyerek gözlerinden yaş akıtan

Tayf-ı müstesnâna peyvest olduğum günden beri Kayd-ı ruhsârınla serbest olduğum günden beri Sâkî-i gül fâma hem-dest olduğum günden beri		Yandı şerer-i âteş-i ışkın ile gönlüm Bir kerre bile etmedim ey mâh tezallum Tâ ki bu teğâful bu teâmî bu teazzum
	Bâde-i ışkınla ser-mest olduğum günden beri Bilmenem âlem nedir dünyâ nedir ukbâ nedir		Etsen nola bu bîmâra terahhum El-kalbu esîrun leke ve'r-rûhu dahîlu
Müstesna hayaline bağlandığım günden beri güzel yüzünü kaydettiğimden günden beri Gül renkli saki ile el ele olduğumdan günden beri		Yandı aşk ateşinin kıvılcımından gönlüm Yine de bir kere bile şikayet etmedim O halde bu bilmezlik, bu görmezlik büyüklenme nedir

Bir zamân tevhid için teksîr-i evsâf eyledim Sanki hâcât-i dil-i nâşâdı is'âf eyledim Gördüm etvâr-ı şuûn-ı hâli insâf eyledim		Bir başka metânet veriyor kalbe vaîdin Efzûn ediyor sabrımı âzâr-ı medîdin Bekler gönül eltâfını Allâh-ı Mecîdin
	Fikr-i ferdâ-yı cihândan sînemi sâf eyledim Gam nedir şâdî nedir illet nedir sevdâ nedir		Kesmem beni öldürsen eğer vaslın ümîdin Es-sabru cemîlun ve ile'n-nasri sebîlu
Bir zaman tevhidi için çok sıfatlar saydım Sanki hüzünlü gönlümün talebini yaptım Halin durumunu görünce insaf ettim		Bir başka dayanıklılık veriyor kalbe, tehtidin Büyülüyor sabrımı sayısız azarlamaların Gönül Mecid olan Allâhın lütuflarını bekliyor

Mâyemi rûhu'l-hudâ yaptın hevâ hem hâlemi Böyle tehyîc eyledin seyyâremi seyyâlemi Sonra verdin kabza-i ağyâra hukm-i âlemi		Mahkûm-ı cünûn olduğumu gizlemek olmaz Âlûde-i hûn olduğumu gizlemek olmaz Aşkınla nigûn olduğumu gizlemek olmaz
	Gördün elbet giryemi duydun muhakkak nâlemi Ey peri-rû ey melek-hû bunca istiğnâ nedir		Derdinle zebun olduğumu gizlemek olmaz El-kâlu mine'l-bâli ale'l-hâli delîlu
Mayamı hidayet ruhu yaptın, nefsimi ise heva Böyle canlandırdın gücümü, hareketimi Sonra alem hükmünü başkalarının eline verdin		Deliliğin mahkumu olduğumu gizleyemem Kan ağlayıp kana bulandığımı gizleyemem Aşkınla tepetaklak olduğumu gizleyemem

Gam değilmiş Hamdî olmak seyr-i gül-şenden cüdâ Neşve var yâdında derler gül fedâ bülbül fedâ Şimdi seyh-i asrdan duydum şu yolda bir nidâ		Evhâm u hayâlâta uyup çöllere düşmem Âdâb-ı eviddâya uyup çöllere düşmem Tal'at gibi a'dâya uyup çöllere düşmem
	Dergehi pîr-i muğânda hâk-i pay ol Es'ad'â Ol zamân anlarsın ancak rütbe-i bâlâ nedir		Es'ad gibi sevdaya uyup çöllere düşmem Allâhu kerîmun samedun ni'me vekîlu
Hamdi gül bahçesini seyirden ayrılık gam değilmiş Hatırlamasında neşe var, gül feda bülbül feda Asrın şeyhinden şöyle bir nida duydum		Evham ve hayallere uyup çöllere girmem Ahbapların adabına uyup çöllere girmem Talat Paşa gibi düşmana uyup çöllere girmem



Tevellâ-yı kemâlâtından yemîn âteş yesâr âteş Tehâşâ-yı celâlinden mesâ âteş nehâr âteş Nasıl olmaz bu hâletle bütün dâr u diyâr âteş
	Tecellâ-yı cemâlinden habîbim nev-bahâr âteş Gül âteş bülbül âteş sünbül âteş hâk ü hâr âteş
Mükemmel yakınlığında sağ ateş sol ateş Heybetinden akşam ateş gündüz ateş Bu halde har yer her belde nasıl ateş olmaz
Yüzün mir'âtı nûr u nârdır kalbim de mihrâkı Tutuşturdu cemâl-i envârın enfüsle âfâkı Esîr-i sûz-ı hecrindir gönül olmaz mı mihrâkı
	Şuâ-ı âfitabındır yakan bi'l-cümle uşşâkı Dil âteş sîne âteş hem dü çeşm-i eşk-bâr âteş
Yüzün nur ve ateşin aynası kalbim de odağı Nurlarının güzelliği yer ve göğü tutuşturdu Ayrılık ateşinin esiridir gönül, odak olmaz mı
Seni ömrümde bir lahza unutmak olmuyor kâbil Taleb-kâr-ı memâtım hecrle ey meh-cebînim bil Visâlin bezmine pervâne olmak nice bin müşkil
	Hayâl-i şem'-i rûyinle aceb mi yansa cân u dîl Nigârım gel de gör kalbimde âteş âh u zâr âteş
Seni ömrümde bir an bile unutmak mümkün değil Ayrılığından ölümü talep ediyorum, eyay yüzlüm bil Senin kavuşma meclisine yanmak ne zormuş
Atıb evvelce kalbe âteş-i ışkınla bir nâvenk Unuttu sonradan yandım firâkınla merîdim pek Vücûdumdan eğer cân-ı hazînim olsa da münfek
	Ne mümkün bunca âteşle şehîd-i ışkı gasl etmek Ceset âteş kefen âteş hem âb-ı hoş-güvâr âteş
Önce kalbime aşk ateşiyle bir ok atıp Sonra unuttu yandım ayrılığıyla pek hastayım Hüzünlü canım vücudumdan ayrılsa da
Ufak bir lütfa olmam dest-res rûh-ı revânımdan Nasıl gönlüm ferâh bulsun zemînimden zamânımdan Lehîb-i gamla sûzânım rakîb ağlar figânımdan
	Ben el çektim safâ-yı hâtır u ârâm-ı cânımdan Safâ âteş cefâ âteş firâr âteş karâr âteş
Ruhumdan en ufak lütuf ve ikrama ulaşamam Gönlüm nasıl yerim ve zamanımdan ferah bulsun Üzüntü aleviyle yanıyorum, feryadımdan rakiplerim ağlar
Ne esbâb-ı neşâtım var ne bir yâr-ı dil-âgâhım Esîr-i nâr-ı aşkım, bî-kesim, nâlende-i âhım Bu hestî-i âdem-âlûdden kurtarsın Allâhım
	Ne yapsam bu dil-i mahzûnu mesrûr eylemem şâhım Gam âteş gam-güsâr âteş temennâ-yı mesâr âteş
Ne canlılık sebebim ne uyanık gönüllü sevgilim var Aşk ateşinin esiriyim, kimsesizim, ah çekenim Allâhım bu yokluğa bulanan varlıktan beni kurtarsın
Reh-i aşkında etmişken hayât-ı zârımı ifnâ Yazık bir kerre şâyân-ı inâyet olmadım hâlâ Terahhum eylesin şâdî hazîne Hazret-i Mevlâ
	Ümid-i âfiyet besler mi Es'âd yârdan hâşâ Saçar oldukça gözden ol nigâr-ı gül-i zâr âteş
Aşkının yolunda inleyen hayatımı yok etmişken Yazık ki hala bir kere inayet göremedim Şadi Mevla'nın hazinesi bana merhamet etsin

Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Tefviznâmesi

Sun, 20 Apr 2008 10:42:28 GMT

Tefvizname
Erzurumlu İbrahim Hakkı
Hak şerleri hayreyler Zannetme ki ğayreyler Ârif A'nı seyreyler Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Sen Hakk’a tevekkül kıl Tefviz et ve rahat bul Sabreyle ve razı ol Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Kalbin ona berk eyle Tedbîrini terk eyle Takdîrini derk eyle Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hallâk-ı Rahîm o’dur Rezzâk-ı Kerîm o’dur Fa’âl-ı Hakîm o’dur Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Bil kâdıy-ı hâcâtı Kıl A’na münâcâtı Terk eyle murâdâtı Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Bir işi murâd etme Olduysa inâd etme Hak'tandır o reddetme Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hakk’ın olacak işler Boştur ğâm-u teşvîşler O hikmetini işler Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hep işleri fâiktir Birbirine lâyıktır Neylerse muvâfıktır Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Dilden ğâmı dûr eyle Rabbinle huzûr eyle Tefvîz-i umûr eyle Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Sen adli zulüm sanma Teslim ol oda yanma Sabret sakın usanma Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Deme şu niçin şöyle Yerincedir ol öyle Bak sonuna sabreyle Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hiç kimseye hor bakma İncitme, gönül yıkma Sen nefsine yan çıkma Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Mü’min işi renk olmaz Âkil huyu cenk olmaz Ârif dili tenk olmaz Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hoş sabr-ı cemîlimdir Takdîr kefîlimdir Allah ki vekîlimdir Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Her dilde A’nın âdı Her canda A’nın yâdı Her kuladır imdâdı Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Naçâr kalacak yerde Nagâh açar o perde Dermân eder ol derde Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler	Her kuluna her ânda Kâh kahr-u kâh ihsânda Her anda o bir şânda Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Kâh mu’tî-u kâh mâni’ Kâh dârr-u kâh nâfi’ Kâh hâfız-u kâh râfi’ Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Kâh abdin eder ârif Kâh eymen-ü kâh hâif Her kalbi o’dur sârif Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Kâh kalbini boş eyler Kâh halkini hoş eyler Kâh aşkina dûş eyler Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Kâh sâde-ü kâh rengîn Kâh tab’ın eder sengîn Kâh hırem-ü kâh ğamgîn Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Az ye, az uyu, az iç Ten mezbelesinden geç Dil gülşenine gel göç Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Bu nâs ile yorulma Nefsinle dahî kalma Kalbinden ırâk olma Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Geçmişle geri kalma Müstakbele hem dalma Hâl ile dahî olma Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Her daim A’nı zikreyle Zeyrekliği koy şöyle Hayrân-ı Hakk ol şöyle Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Gel hayrete dal bir yol Kendin unut A’nı bul Koy ğafleti hâzır ol Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Her sözde nasihat var Her nesnede zinet var Her işte ğanimet var Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Hep remz-ü işârettir Hep ğamz-ü beşârettir Hep ayn-ı inâyettir Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Her söyleyeni dinle Ol söyleteni anla Hoş eyle kabul canla Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Bil elsine-i halkı Aklâm-ı Hakk ey Hakkı Öğren edeb ve hulku Mevlâ görelim neyler Neylerse güzel eyler Vallahi güzel etmiş Billahi güzel etmiş Tallahi güzel etmiş Allah görelim netmiş Netmişse güzel etmiş